Aydın’dan Gelen Uyarı: İş Kazalarının Büyük Çoğunluğu Basit Tedbirsizlikten Kaynaklanıyor

İş Kazaları: Türkiye Ekonomisine Ağır Bir Yük

Türkiye’de trafik kazalarının ardından en yıkıcı sonuçlara yol açan iş kazaları, hem can hem de mal kayıplarıyla birlikte ülke ekonomisi üzerinde büyük bir yük oluşturuyor. Yapılan tespitlere göre, bu kazaların yıllık maliyeti 10 milyar doları aşıyor. Aydın’da iş sağlığı ve güvenliği alanında öncü firmalardan Polat OSGB’nin Sorumlu Müdürü ve İş Güvenliği Uzmanı Emin Tükel, iş kazaları konusundaki çarpıcı gerçekleri ve alınması gereken önlemleri borsakulisi.com.tr için değerlendirdi. Tükel, iş güvenliği tedbirlerinin bir maliyet değil, aksine geleceğe yapılan önemli bir yatırım olduğunu vurgulayarak, 6331 Sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu’na uyulmasının hayati önem taşıdığını belirtti.

6331 Sayılı Kanun ve 13 Yıllık Süreç

30 Haziran 2012 tarihli ve 28339 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak 1 Ocak 2013’te yürürlüğe giren 6331 Sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu, 2025 itibarıyla tehlike sınıfı ayrımı gözetmeksizin tüm iş yerlerinde zorunlu hale geldi. Bu kanunun yürürlüğe girmesinin üzerinden yaklaşık 13 yıl geçtiğini hatırlatan Tükel, bu süreçte yaşanan tartışmalara rağmen iş güvenliğinin ne denli kritik bir konu olduğunun ve alınan tedbirlerin aslında birer yatırım olduğunun net bir şekilde ortaya çıktığını ifade etti. İstatistikler, ülkemizdeki iş kazalarının neredeyse tamamının insan kaynaklı ihmaller ve gerekli önlemlerin alınmamasından kaynaklandığını gösteriyor. Avrupa’da iş kazaları sıralamasında maalesef üst sıralarda yer alan Türkiye’de, bu kazaların ülke ekonomisine yıllık maliyetinin 10 milyar doları aştığı belirtiliyor. Tükel, bu rakamın sadece yüzde 25’inin önleyici tedbirlere harcanması durumunda, yaşanan acıların yanı sıra ülke ekonomisine 7.5 milyar dolarlık bir katkı sağlanabileceğine dikkat çekti.

Farkındalık Eksikliği: En Büyük Engel

İş sağlığı ve güvenliği kurallarına uyumun bir formalite olmaktan çıkıp, gerçek bir yaşam biçimi haline gelmesi gerektiğini belirten Emin Tükel, karşılaştıkları en büyük sorunun farkındalık eksikliği olduğunu dile getirdi. İşverenlerin İSG hizmetlerini sıklıkla bir maliyet kalemi olarak gördüğünü ancak alınmayan her önlemin, ileride çok daha büyük maliyetlere ve telafisi imkansız sonuçlara yol açtığını söyledi. Tehlike sınıfı ne olursa olsun, tüm iş yerlerinin artık İSG hizmeti almak zorunda olduğunu hatırlatan Tükel, kazaların çoğunlukla basit ve kolayca alınabilecek önlemlerin ihmal edilmesinden kaynaklandığını vurguladı.

‘Bana Bir Şey Olmaz’ Anlayışı: Kazaların Anahtarı

Tükel, iş kazalarına yol açan temel nedenleri şöyle sıraladı: Elektrik panolarının düzenli kontrol edilmemesi, makine koruyucularının yerinde olmaması, yüksekte çalışma ekipmanlarının standartlara uygun ve işe göre seçilmemesi, kimyasal etiketlerinin güncel olmaması ve çalışanlara yeterli düzeyde eğitim verilmemesi gibi durumlar, ağır yaralanma ve ölüm vakalarına davetiye çıkarıyor. Ülkemizdeki en büyük tehlikenin ‘Bana bir şey olmaz’ düşüncesi olduğunu belirten Tükel, çalışanların alışkanlıklarından kaynaklanan risk alma davranışlarının, iş kazası oranlarını artıran başlıca etkenlerden biri olduğunu söyledi. Kişisel koruyucu donanımların kullanılmamasının bir cesaret göstergesi değil, istatistiksel olarak büyük bir kumar olduğunu ve bu kumarın kaybedeninin maalesef çoğu zaman çalışanın kendisi olduğunu sözlerine ekledi.