Türkiye’nin demografik yapısı ve iş gücü piyasasındaki değişimler, Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) tarafından paylaşılan son verilerle bir kez daha gözler önüne serildi. Özellikle Anadolu’nun bazı şehirlerinde yaşanan nüfus hareketliliği ve yaşlanma oranları, sosyal güvenlik sistemindeki aktif-pasif dengesini tersine çevirmiş durumda. Yapılan son analizlere göre, Kütahya’nın da içerisinde bulunduğu toplam 21 ilde, emekli maaşı alan vatandaşların sayısı, prim ödeyen aktif çalışan sayısını geride bıraktı.
Kütahya Sosyal Güvenlik Dengesinde Kritik Eşik Aşıldı
SGK’nın 2024 yılı istatistikleri incelendiğinde, Kütahya özelinde dikkat çekici bir tablo ortaya çıkıyor. Şehirde zorunlu sigorta kapsamında çalışan ve sistemi finanse eden aktif sigortalı sayısı 139 bin 109 olarak kayıtlara geçerken, emekli, dul ve yetim aylığı alan pasif sigortalı sayısı 142 bin 451‘e ulaştı. Bu veriler, il genelinde üretimden ziyade tüketim odaklı bir nüfus yapısına doğru evrildiğinin en somut göstergesi olarak kabul ediliyor.
borsakulisi.com.tr olarak aktardığımız bu veriler, yerel ekonomilerin sürdürülebilirliği açısından önemli sinyaller veriyor. Bir sosyal güvenlik sisteminin sağlıklı işleyebilmesi için çalışan sayısının emekli sayısından belirgin şekilde yüksek olması gerekirken, Kütahya’da ibrenin tersine dönmesi, bölgesel kalkınma planlarının yeniden gözden geçirilmesi gerekliliğini ortaya koyuyor.
Türkiye Genelinde 21 İl Alarm Veriyor
Bu durum sadece Kütahya ile sınırlı değil. Türkiye genelinde benzer demografik özelliklere sahip birçok şehirde de paralel bir tablo mevcut. Karadeniz’den Ege’ye kadar uzanan geniş bir coğrafyada, emekli nüfusun yoğunluğu çalışan nüfusu baskılamış durumda. SGK verilerine göre aktif çalışan sayısının pasif sigortalıların altında kaldığı diğer iller şunlar:
- Amasya
- Artvin
- Aydın
- Balıkesir
- Burdur
- Çanakkale
- Çorum
- Edirne
- Giresun
- Kırklareli
- Kırşehir
- Ordu
- Rize
- Sinop
- Tokat
- Trabzon
- Yozgat
- Zonguldak
- Bartın
- Karabük
Aktif ve Pasif Sigortalı Oranları Neyi İfade Ediyor?
Sosyal güvenlik sistemlerinde ‘Aktif/Pasif Oranı’, sistemin mali sağlığını gösteren en temel parametredir. Türkiye geneline bakıldığında 2024 sonu itibarıyla 25 milyon 625 bin 750 aktif sigortalıya karşılık, 16 milyon 677 bin 617 dosya bazında aylık alan kişi bulunuyor. Ülke genelinde çalışan sayısı hala emeklilerden fazla olsa da, yukarıda sayılan 21 ilde yaşanan dengesizlik, bölgesel eşitsizliklere işaret ediyor.
Genç Nüfusun Göçü ve Yaşlanan Nüfus Etkisi
Uzmanlar, bu tablonun oluşmasındaki en büyük etkenin iç göç ve nüfusun yaşlanması olduğunu belirtiyor. Genç nüfusun iş ve eğitim imkanları nedeniyle büyükşehirlere veya sanayi merkezlerine göç etmesi, geride kalan şehirlerde yaş ortalamasını yükseltiyor. borsakulisi.com.tr analizlerine göre, özellikle Karadeniz Bölgesi ve İç Ege’deki illerde genç istihdamının azalması, emekli yoğunluğunu oransal olarak artırıyor. Bu illerde ekonomik aktivitenin canlandırılması ve genç nüfusun bölgede tutulması için yeni istihdam teşviklerinin hayati önem taşıdığı vurgulanıyor.
